Ile kosztuje rozwód?

Sprawy rozwodowe zazwyczaj nie są łatwe, zwłaszcza gdy w grę wchodzi ustalenie świadczeń alimentacyjnych oraz kwestii związanych z wykonywaniem władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi. Dłuższy czas postępowania wpływa na koszty rozwodu. Ile więc kosztuje rozwiązanie małżeństwa?

Koszty rozwodu – co wchodzi w ich zakres?

Na koszty rozwodu składa się wiele różnych elementów. Wśród nich trzeba wyróżnić przede wszystkim:

  • opłaty sądowe,
  • koszty sporządzenia pozwu rozwodowego/ odpowiedzi na pozew oraz innych dodatkowych pism procesowych,
  • koszty wynajęcia adwokata lub radcy prawnego, który będzie reprezentował stronę na sali sądowej,
  • koszty procesu, które obciążają przegranego.

Im dłuższy rozwód, tym większa szansa, że będzie on droższy. Analogicznie, przeprowadzenie tylko jednej rozprawy rozwodowej pozwala na sporą oszczędność pieniędzy. Zależy to jednak w głównej mierze od zachowania stron postępowania oraz wszystkich wysuwanych przez nich roszczeń.

Przykładowo, sprawy w których małżonkowie są zgodni co do rozstania i nie wnioskują o ustalenie winy za rozkład pożycia małżeńskiego są nie tylko szybkie, ale przede wszystkim tanie – z reguły ograniczają się wyłącznie do kosztów sporządzenia pozwu i ewentualnej porady prawnej.

Z kolei rozwód, w którym pojawia się żądanie ustalenia winy za rozkład pożycia małżeńskiego, wypłaty alimentów, uregulowania kwestii związanych z małoletnim dzieckiem oraz wspólnym mieszkaniem generują spore koszty – wymagają bowiem wsparcia doświadczonego prawnika.

Koszty rozwodu – opłaty sądowe

Podstawowym kosztem rozwodu jest zawsze opłata sądowa od wniesionego pozwu. Jest ona stała i wynosi dokładnie 600 zł – opłatę należy uiścić wraz ze złożeniem pisma do właściwego sądu.

Istnieje sposób na uniknięcie opłaty za pozew i ewentualnych późniejszych kosztów sądowych (np. za sporządzenie opinii przez biegłego). W tym celu należy złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – robi to ta strona, która składa pozew do sądu. W piśmie należy uprawdopodobnić dlaczego nie stać nas na opłacenie pozwu. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dołączyć wypełniony formularz majątkowy – jest on dostępny zarówno w siedzibie każdego polskiego sądu, jak i w internecie. Podajemy w nim wszystkie informacje na temat osiąganych przez nas dochodów, istniejących zobowiązań oraz zgormadzonego majątku (m.in. nieruchomości, czy praw).

Jeśli małżonkowie decydują się na rozwód wraz z podziałem majątku wspólnego, opłata za pozew wzrośnie – jest to wydatek rzędu 1000 zł, przy czym jeśli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się niższą opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

W sprawie rozwodowej mogą pojawić się także dodatkowe koszty:

  • wniosek o eksmisję małżonka: 200 zł,
  • możliwa opinia OZSS (przy małoletnich dzieciach): 500 – 1.000 zł,
  • ewentualny koszt mediacji (wynagrodzenie dla mediatora): 150 – 450 zł,
  • ewentualny koszt kuratora rodzinnego (gdy sąd zarządza wykonanie wywiadu środowiskowego): ok. 80 zł,
  • dodatkowe koszty sądowe w przypadku zasądzenia alimentów: zależne od wysokości zasądzonych alimentów.

Koszty rozwodu – wynajęcie prawnika i sporządzenie pozwu

Strona, która decyduje się na rozwód z adwokatem lub radcą prawnym z reguły korzysta z pełnej pomocy prawnej. W jej zakres wchodzi nie tylko udzielenie stosownej porady, ale także sporządzenie stosownych pism procesowych oraz pełna reprezentacja klienta (nie tylko przed sądem).

Koszty wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika rozwodowego w Polsce są bardzo zróżnicowane. Z reguły kwoty wynagrodzenia adwokatów i radców prawnych w tego rodzaju sprawach zaczynają się od 2 000 zł wzwyż. Średnio za poprowadzenie sprawy rozwodowej trzeba jednak zapłacić ok. 5 000 zł – mówimy tu o względnie prostych sprawach.

Jeśli małżonkowie nie potrafią dojść ze sobą do porozumienia, a w grę wchodzi dodatkowo żądanie podziału majątku wspólnego, koszty wynajęcia prawnika mogą wzrosnąć nawet do kwoty 10 000 zł. Pamiętajmy, że im bardziej doświadczony adwokat lub radca prawny, tym większe prawdopodobieństwo, że zażąda on wyższego honorarium. Podobnie będzie w przypadku miejsca położenia kancelarii prawnej – te z większych miast stosują wyższe stawki swoich wynagrodzeń.

Oczywiście strona, która decyduje się na wynajęcie prawnika nie musi korzystać z pełnego zakresu oferowanych przez niego usług. Może np. ograniczyć się tylko do uzyskania porady prawnej (jest to koszt od ok. 100 do 300 zł) albo sporządzenia pozwu, apelacji lub innego pisma procesowego (ceny zaczynają się od ok. 300 zł wzwyż). Pamiętajmy, że to zawsze klient decyduje o zakresie pomocy, która ma być mu udzielona.

Koszty rozwodu obciążające przegranego

Jeśli rozwód nastąpi z orzeczeniem o winie wobec jednego małżonka, koszty procesu obciążą dodatkowo przegranego. Może to dotyczyć zarówno powoda, jak i pozwanego. Zwrot kosztów jest podstawową zasadą w każdym postępowaniu cywilnym – pojawia się zawsze w orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji.

Pamiętajmy, że przegrany nie zwraca wszystkich kosztów procesowych – dotyczy to bowiem wyłącznie kosztów procesu niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub obrony. W zakres tych kosztów wchodzą:

  • koszty sądowe (opłata za pozew lub inne dokonane czynności sądowe),
  • koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika (którym nie jest adwokat, radca prawny, czy rzecznik patentowy),
  • równowartość utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w sądzie,
  • wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, jeśli wygrany korzystał z takiej pomocy prawnej – stawki opłat określone są w odrębnych przepisach.

Podstawa prawna:

Art. 98 KPC

Art. 26 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych